آسپرژيلوس، شايع ترين بيماري قارچي در گونه هاي مختلف پرندگان مي باشد. اين بيماري، از نظر اقتصادي، مهم ترين بيماري قارچي مشاهده شده در شترمرغ ها مي باشد. آسپرژيلوس فوميگاتوس و آسپرژيلوس فلاووس به همراه آسپرژيلوس نيجر به عنوان عوامل اين بيماري از شترمرغ هاي مبتلا جدا شده است.
همچنين اين عوامل از جوجه هايي که به طور مصنوعي به دنيا آمده اند، جداسازي شده و خسارات سنگيني را به دنبال داشته اند. دستگاه هاي هچري آلوده، منبع اصلي بيماري آسپرژيلوس در جوجه هاي تازه تولد شده مي باشند. دما و رطوبت همراه با مواد آلي موجود در تخم هاي هچ شده، شرايط مطلوبي را براي توليدمثل سريع قارچ ها و توليد مقادير زياد هاگ فراهم مي کند.
دستگاه هاي ستروهچر بايد به طور کامل توسط مواد ضد قارچ موثر، تميز و ضدعفوني گردد؛ به اين منظور مي توان از فرمالين و يا محلول 1 درصد کلينا فارم پس از هر هچ و قبل از جايگزيني تخم ها در دستگاه جوجه کشي استفاده کرد.
کاه يا علوفه خشک آغشته به قارچ که به عنوان بستر استفاده مي شود و يا يونجه هاي خشک شده حاوي قارچ که شترمرغ از آن تغذيه مي کند، منشا مهم آسپرژيلوس در جوجه هاي تازه تولد يافته و در شترمرغ هاي در حال رشد مي باشد. همچنين رطوبت بالا و تهويه ضعيف به علت افزايش ميزان آمونياک در بروز آسپرژيلوس موثر است. جوجه هاي جواني که فرصت کافي جهت کسب ايمني طبيعي عليه قارچ هاي ساپروفيت را پيدا نکرده اند بيشتر درگير اين بيماري مي شوند که در اين زمينه عمده خسارات، مربوط به جوجه هاي زير يک ماه مي باشد. پرندگان بزرگ تا حدودي قادر به تحمل عامل بيماري زاي موجود در مواد غذايي انبار شده است.
در آب و هواي سرد و در زمستان، گاهي اوقات لازم است شترمرغ هاي جوان را براي مدتي در محيط بسته نگهداري کرد در اين موارد بستر و تهويه مطلوب ساختمان، اهميت به سزايي مي يابد.
بستر شترمرغ ها بايد تقريبا هر روز تعويض گردد و مواد ضدعفوني و ضد قارچي موثر نيز بايد مورد استفاده قرار گيرد تا سبب کاهش توليدمثل قارچ ها و در نتيجه کاهش هاگ هاي حاصل از آن ها در بستر و ساختمان گردد.
پرندگان به طور معمول در معرض قارچ ها قرار دارند و فقط در شرايط خاص، اين قارچ ها پاتوژن مي شوند. آسپرژيلوس معمولا تحت شرايطي همچون استرس، نقصان ايمني بدن، درمان طولاني مدت با داروهاي آنتي بيوتيکي و يا اين که اگر دام در معرض مقادير زيادي از ارگانيسم قرار گيرد، سبب ايجاد بيماري مي شود.
.
علائم باليني و يافته هاي پاتولوژي
همانند گونه هاي ديگر پرندگان، آسپرژيلوس در شترمرغ ها معمولا يک بيماري تنفسي مي باشد. تمامي قسمت هاي تنفسي مي توانند درگير شوند اما اغلب در جوجه هاي جوان ريه ها و در جوجه هاي بزرگتر کيسه هاي هوايي مبتلا مي شوند. استرس يک عامل مستعد کننده براي ابتلا به اين بيماري مي باشد.
علائم باليني به محل و شدت ضايعات بستگي دارد که مي تواند سبب ايجاد صداهاي تنفسي تا کوتاه شدن تنفس در شترمرغ ها گردد. ضايعات موجود در کيسه هاي هوايي با شنيدن صداهاي دستگاه تنفسي تشخيص داده نمي شود.
عفونت دستگاه تنفسي با آسپرژيلوس ممکن است قسمت فوقاني دستگاه تنفسي را درگير کند. در اين صورت سبب آماس قارچي ناي مي شود که ضايعات کوچک گرانولوماتوزي در طول سطح داخلي ناي ديده مي شود. اما در بيشتر موارد ريه ها درگير مي شوند و باعث ايجاد ضايعات شديد گرانولوماتوزي مي گردد. البته در شترمرغ هايي که از طريق بستر و يا کاه آلوده، درگير شده اند تورم و عفونت شديد قارچي کيسه هاي هوايي رخ مي دهد. در شترمرغ هايي که ريه هايشان درگير و دچار آماس گرانولوماتوز ريوي شده است، علائم باليني تنفسي به خوبي ديده نمي شود ولي در شترمرغ هايي که دچار آماس کيسه هاي هوايي شده اند، علائم باليني تنفسي به خوبي قابل مشاهده است.
