آسپرژيلوس، شايع ترين بيماري قارچي در گونه هاي مختلف پرندگان مي باشد. اين بيماري، از نظر اقتصادي، مهم ترين بيماري قارچي مشاهده شده در شترمرغ ها مي باشد. آسپرژيلوس فوميگاتوس و آسپرژيلوس فلاووس به همراه آسپرژيلوس نيجر به عنوان عوامل اين بيماري از شترمرغ هاي مبتلا جدا شده است.
همچنين اين عوامل از جوجه هايي که به طور مصنوعي به دنيا آمده اند، جداسازي شده و خسارات سنگيني را به دنبال داشته اند. دستگاه هاي هچري آلوده، منبع اصلي بيماري آسپرژيلوس در جوجه هاي تازه تولد شده مي باشند. دما و رطوبت همراه با مواد آلي موجود در تخم هاي هچ شده، شرايط مطلوبي را براي توليدمثل سريع قارچ ها و توليد مقادير زياد هاگ فراهم مي کند.
دستگاه هاي ستروهچر بايد به طور کامل توسط مواد ضد قارچ موثر، تميز و ضدعفوني گردد؛ به اين منظور مي توان از فرمالين و يا محلول 1 درصد کلينا فارم پس از هر هچ و قبل از جايگزيني تخم ها در دستگاه جوجه کشي استفاده کرد.
کاه يا علوفه خشک آغشته به قارچ که به عنوان بستر استفاده مي شود و يا يونجه هاي خشک شده حاوي قارچ که شترمرغ از آن تغذيه مي کند، منشا مهم آسپرژيلوس در جوجه هاي تازه تولد يافته و در شترمرغ هاي در حال رشد مي باشد. همچنين رطوبت بالا و تهويه ضعيف به علت افزايش ميزان آمونياک در بروز آسپرژيلوس موثر است. جوجه هاي جواني که فرصت کافي جهت کسب ايمني طبيعي عليه قارچ هاي ساپروفيت را پيدا نکرده اند بيشتر درگير اين بيماري مي شوند که در اين زمينه عمده خسارات، مربوط به جوجه هاي زير يک ماه مي باشد. پرندگان بزرگ تا حدودي قادر به تحمل عامل بيماري زاي موجود در مواد غذايي انبار شده است.
در آب و هواي سرد و در زمستان، گاهي اوقات لازم است شترمرغ هاي جوان را براي مدتي در محيط بسته نگهداري کرد در اين موارد بستر و تهويه مطلوب ساختمان، اهميت به سزايي مي يابد.
بستر شترمرغ ها بايد تقريبا هر روز تعويض گردد و مواد ضدعفوني و ضد قارچي موثر نيز بايد مورد استفاده قرار گيرد تا سبب کاهش توليدمثل قارچ ها و در نتيجه کاهش هاگ هاي حاصل از آن ها در بستر و ساختمان گردد.
پرندگان به طور معمول در معرض قارچ ها قرار دارند و فقط در شرايط خاص، اين قارچ ها پاتوژن مي شوند. آسپرژيلوس معمولا تحت شرايطي همچون استرس، نقصان ايمني بدن، درمان طولاني مدت با داروهاي آنتي بيوتيکي و يا اين که اگر دام در معرض مقادير زيادي از ارگانيسم قرار گيرد، سبب ايجاد بيماري مي شود.
.

علائم باليني و يافته هاي پاتولوژي
همانند گونه هاي ديگر پرندگان، آسپرژيلوس در شترمرغ ها معمولا يک بيماري تنفسي مي باشد. تمامي قسمت هاي تنفسي مي توانند درگير شوند اما اغلب در جوجه هاي جوان ريه ها و در جوجه هاي بزرگتر کيسه هاي هوايي مبتلا مي شوند. استرس يک عامل مستعد کننده براي ابتلا به اين بيماري مي باشد.
علائم باليني به محل و شدت ضايعات بستگي دارد که مي تواند سبب ايجاد صداهاي تنفسي تا کوتاه شدن تنفس در شترمرغ ها گردد. ضايعات موجود در کيسه هاي هوايي با شنيدن صداهاي دستگاه تنفسي تشخيص داده نمي شود.
عفونت دستگاه تنفسي با آسپرژيلوس ممکن است قسمت فوقاني دستگاه تنفسي را درگير کند. در اين صورت سبب آماس قارچي ناي مي شود که ضايعات کوچک گرانولوماتوزي در طول سطح داخلي ناي ديده مي شود. اما در بيشتر موارد ريه ها درگير مي شوند و باعث ايجاد ضايعات شديد گرانولوماتوزي مي گردد. البته در شترمرغ هايي که از طريق بستر و يا کاه آلوده، درگير شده اند تورم و عفونت شديد قارچي کيسه هاي هوايي رخ مي دهد. در شترمرغ هايي که ريه هايشان درگير و دچار آماس گرانولوماتوز ريوي شده است، علائم باليني تنفسي به خوبي ديده نمي شود ولي در شترمرغ هايي که دچار آماس کيسه هاي هوايي شده اند، علائم باليني تنفسي به خوبي قابل مشاهده است.
.

علائم باليني در شترمرغ هاي مبتلا شامل:
− بي حالي و افسردگي
− بي اشتهايي
− توقف رشد
− جمع شدن خلط در دهان
− يبوست شديد
− نرمي استخوان و نهايتا مرگ ومير مي باشد.

.
جوجه هاي مبتلا معمولا با سرهاي افتاده و نزديک به زمين حرکت مي کنند. اين جوجه ها داراي گرانولوم ها و آبسه هاي زرد و سبز پراکنده در سراسر بافت ريه خود هستند. آسپرژيلوس تنفسي در شترمرغ پنج ماهه اي در شهريور ماه 1383 توسط دکتر کميلي و مهام تشخيص داده شد. اين شترمرغ چند روزي علائم افسردگي و بي حالي را از خود نشان مي داد و با دهان باز نفس مي کشيد در هنگام غذا خوردن از گله جدا مي ماند. پس از کالبد گشايي، التهاب و عفونت شديد کيسه هاي هوايي، همراه با ضخيم شدن ديواره ها مشاهده گرديد. درگيري ريه ها به صورت کانون هاي نکروتيک سبز رنگي قابل تشخيص بود. پس از آزمايش هاي پاتولوژي و ميکروبيولوژي اين تشخيص تاييد گرديد.
آسپرژيلوس در شترمرغ ها فقط يک بيماري تنفسي نمي باشد بلکه در شرايط خاص ممکن است دستگاه گوارش را درگير کند و يا حتي سبب مشکلات پوستي گردد.
آسپرژيلوس در دستگاه گوارش شترمرغ ها، با تکثير زياد لايه هاي پيش معده و التهاب آن نمايان مي شود که سبب انباشتگي معده و در نهايت مرگ مي شود.عفونت هاي قارچي دستگاه گوارش معمولا از طريق آلودگي هاي شديد بستر، غذا و استفاده دراز مدت از آنتي بيوتيک ها به وجود مي آيد.
در صورتي که شترمرغ ها در محيطي با رطوبت بالا و بهداشت ضعيف نگهداري شوند، ممکن است به درماتيت قارچي دچار شوند. ضاتعات پوستي آسپرژيلوس ممکن است موضعي باشد يا اين که بخش وسيعي از پوست را درگير کند. آزمايش هاي بافت شناسي ريسه هاي انشعاب يافته اي را نشان مي دهد که در لايه هاي پوست رسوخ کرده اند.
دامپزشکان استراليايي، آسپرژيلوس ريوي موجود در شترمرغ هاي 6 ماهه را توصيف کرده اند. اين شترمرغ ها در محيط شلوغ، بستر پر گرد و خاک و در محيطي با دما و رطوبت بالا نگهداري مي شدند.پرنده هاي مبتلا ممکن است عامل بيماري را در اواخر دوران انکوباسيون و يا اوايل به دنيا آمدن کسب کرده باشند که اين عامل عفوني نهفته با استرس فعال مي شود. پرنده هاي مبتلا به اين بيماري، دچار تنگي نفس، سيانوز و کاهش مقاومت فيزيکي بدن مي شوند. بيماري قارچي آسپرژيلوس در شترمرغ هاي بالغ ممکن است به اشکال گرانولوماتوزي بروز کند.