مجتبي نوروزي رئيس سازمان دامپزشكي كشور در گفتگو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، با تاييد خبر مثبت بودن نتيجه آزمايش آنفلوانزاي فوق حاد پرندگان در 14 مورد اردك خانگي در روستاي درزي نقيب بابلسر مازندران، افزود: تاكنون هيچ مورد از آنفلوانزاي حاد پرندگان در طيور صنعتي ديده نشده است،‌ بنابراين مصرف فرآورده‌هاي طيور صنعتي هيچ مشكلي ندارد.
رئيس سازمان دامپزشكي كشور افزود:موضوع گزارش به سازمان جهاني بهداشت دام در راستاي اطلاع رساني شفاف سازمان بوده است و اين موارد در طيور وحشي مازندارن مشاهده شده است.
نوروزي گفت: هم اكنون مشكلي در طيور صنعتي نيست، اما رعايت نكات بهداشتي و اقدامات پيشگيرانه در همه حال لازم و ضروري است.
* ايران كشور پاك در طيور صنعتي
رئيس سازمان دامپزشكي كشور با تاكيد بر اين كه ايران از نظر آنفلونزاي فوق حاد پرندگان در بخش طيور صنعتي پاك است، گفت: ايران در سطح منطقه از نظر طيور صنعتي پاك است و نتيجه آزمايش 54 هزار نمونه‌گيري از طيور صنعتي منفي بوده است.
نوروزي گفت: درگيري 14 اردك در مازندران كه در كنار تالاب‌هاي قرار دارد، امر طبيعي است، زيرا پرندگان وحشي از آسياي ميانه و سيبري به تالاب‌هاي ايران مهاجرت مي‌كنند.
* مردم از شكار پرندگان وحشي پرهيز كنند
رئيس سازمان دامپزشكي كشور با اشاره به اين كه رئيس سازمان حفاظت محيط زيست هم اطلاعيه‌ داده است كه مردم از شكار پرندگان وحشي و مهاجر پرهيز كنند، گفت: مردم روستايي كه در كنار تالاب‌ها زندگي مي كنند، مراقب ارتباط پرندگان وحشي با طيور بومي باشند و در اين راستا با همكاران سازمان دامپزشكي نهايت همكاري را در معدوم كردن موارد مشكوك داشته باشند.
نوروزي گفت‌: سازمان دامپزشكي كشور با درك اهميت سلامت مردم، هرگونه تلفات غيرعادي در طيور صنعتي را به دقت زيرنظر دارد و معدوم مي‌كند و اين امور در راستاي پيشگيري از بيماري لازم و ضروري است.
نوروزي رئيس سازمان دامپزشكي كشور اعلام كرد: 54 هزار نمونه‌گيري از طيور كشور با PCR آزمايش شده است كه نتيجه همه آنها در مورد ويروس آنفلوانزاي فوق حاد پرندگان منفي بوده است.
رئيس سازمان دامپزشكي كشور گفت: براي حذف گله‌هاي مرغ در نوار مرزي با شعاع 30 كيلومتر به داخل كشور به دليل پيشگيري از احتمال ورود آنفلوانزا صندوق بيمه محصول كشاورزي خسارت مي‌پردازد.
نوروزي از موارد پيشگيرانه براي ورود آنفلوانزاي پرندگان را اعمال مقررات سخت گيرانه قرنطينه استاني و مرزي در كشور ذكر كرد و گفت: 256 تالاب و زيستگاه طبيعي پرندگان در كشور وجود دارد كه بايد مردم همكاري كنندو از شكار پرندگان مهاجر و وحشي خودداري كنند.
رئيس سازمان دامپزشكي كشور گفت: هر سال 3 ميليون پرنده وحشي به كشور ايران مهاجرت مي‌كنند و با توجه به آلودگي كشورهاي همسايه به آنفلوانزاي فوق حاد پرندگان، بايد از شكار اين پرندگان جدا خودداري شود و امنيت بهداشت جامعه با اين اقدام غيراصولي به خطر نيفتد.
نوروزي گفت: توليد جوجه يك روزه از 56 ميليون قطعه در سال 1353 به حدود 850 ميليون قطعه در سال 1385 رسيده است.
رئيس سازمان دامپزشكي كشور گفت: تعداد كل طيور پرورش جهان 50 ميليارد قطعه و در ايران اكنون، حدود 890 ميليون قطعه رسيده است.
نوروزي گفت: توليد گوشت مرغ از 110 هزار تن در سال 1353 به 2/1 ميليون تن در سال 1385 رسيده است كه حدود 11 برابر شده است.
وي گفت: توليد گوشت مرغ در جهان 65 ميليون تن و در ايران 2/1 ميليون تن يعني حدود 2 درصد توليد جهاني است.
رئيس سازمان دامپزشكي كشور گفت: كمبود 3000 نيروي متخصص در سازمان دامپزشكي و كمبود بودجه باعث شده است كه اقدامات احتياطي و پيشگيرانه در مقابله با ورود آنفلوانزاي فوق حاد پرندگان به سختي انجام شود.
* خطر ابتلاي انساني به آنفلوانزاي پرندگان در مازندران رفع شد
وزارت بهداشت اعلام كرد: با وجود گزارش ابتلاي تعدادي پرنده به آنفلوانزاي پرندگان در روستاي درزي نقيب مازنداران، با اقدامات بهداشتي به موقع اين وزارتخانه، اين مسئله هيچ ابتلاي انساني نداشت و خطر ابتلاي انساني آن نيز رفع شد.
محمد مهدي گويا در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاري فارس، ‌افزود: قطعاً تاكنون هيچ مورد ابتلاي انساني به بيماري آنفلوانزاي پرندگان نه در مازندران و نه در هيچ جاي ديگر كشور وجود نداشته‌است.
وي گفت: گزارش ابتلاي تعدادي پرنده بومي به اين بيماري در روستاي درزي نقيب مازندران نيز مربوط به 10روز پيش است كه با اقدامات به موقع بهداشتي سازمان دامپزشكي و وزارت بهداشت خطر ابتلاي انساني به اين بيماري در اين منطقه رفع شد.
وي ادامه داد: مراقبت و پيشگيري از بروز بيماري آنفلوانزاي پرندگان با جديت در تمام كشور و نقاط در معرض خطر در حال انجام است و افراد در معرض خطر اين بيماري آموزشهاي لازم را ديده‌اند.
به گفته وي نگهداري مرغ و ماكيان خانگي در محيط ‌هايي كه ارتباطي با پرندگان وحشي نداشته باشند، دست نزدن به هر نوع پرنده مرده و گزارش سريع آن به مراكز بهداشتي، پاك كردن مرغ و ماكيان با دستكش و پختن آن در دماي حداقل 70 درجه خطر بروز اين بيماري كشنده را در انسان از بين مي‌برد.
چهارشنبه گذشته 16 ژانويه 2008 سازمان جهاني بهداشت دام (OIE) از وجود بيماري آنفلوانزاي حاد پرندگان در استان مازندران شمال ايران خبر داد كه در آزمايشگاه رفرانس پادواي ايتاليا نيز تاييد شده است. اين گزارش مورد تاييد مجتبي نوروزي، رئيس سازمان دامپزشكي كشور قرار گرفت.
به گفته وي پس از ابتلاي تعدادي قوي وحشي در تالاب انزلي در دو سال پيش، اين بار موارد جديد اثبات شده آنفلوانزاي پرندگان در 14 غاز و اردك خانگي در روستاي درزي نقيب در توابع بابلسر در استان مازندران ديده شده است.
*نظرات بهداشتي در خصوص آنفلوانزاي پرندگان
وحيد كريمي استاد دانشكده دامپزشكي دانشگاه تهران نيز در گفت و گو با خبرنگار اقتصادي خبرگزاري فارس، افزود: گرچه انسانها از زمان قديم با ويروسهاي آنفلونزا آشنا هستند، ولي اين ويروس «تحت تيپ‌هاي» متفاوتي دارد و اين ويروس مي‌تواند از نظر اطلاعات ژني تغيير كند.
وي افزود: ويروس آنفلوانزا از نظر ژنوم 8 قطعه‌اي است كه دو قطعه از اينها پروتئين سطحي دارد و تحت تيپهاي A،B و C در زير سه تيپ اصلي آن قرار دارند.
رييس بخش طيور دانشكده دامپزشكي دانشگاه تهران گفت: تيپ A ويروس آنفلونزا هم در انسان و هم درپرندگان يافت مي‌شود و يكي از تحت تيپ‌هاي آن به نام HA ( هماگلوتنين) گلبول‌هاي قرمز خون را جمع مي‌كند، تحت تيپ ديگر به نام NA نورآميني داز است.
كريمي گفت: تحت تيپ‌هاي NA از N1 تا N9 و تحت تيپ HA از H1 تا H16 هست كه تا دهه 1990 سه ملكول H1، H2و H3 در انسان بود كه از 1997 به بعد نخست بار H5 ‌هم در انسان پيدا شد.
وي گفت: ويروسهاي na به تعداد 16 تيپ در پرندگان بود كه به واسطه انتقال به انسان و كسب ويژگي جديد در بدن انسان ، مشكل زا شد.
كريمي گفت: برخي دانشمندان مي‌گفتند چون سلول گيرنده اين ويروس در انسان نبود، ابتدا بايد از پرنده به خوك و سپس به انسان منتقل شود و چون در كشورهاي جنوب شرق آسيا خوك همراه پرندگان پرورش داده مي‌شد، آنفلونزاي H5N1 نخست بار در آنجا پيدا شد.
*اردك مخزن تيپ‌هاي ويروس آنفلوانزا
كريمي گفت: اردك پرنده‌اي است كه مخزن بيشترين تحت تيپ‌هاي اين ويروس است در سال 1957 ميلادي انسان 3 ژن را از اردك دريافت كرده است.
*ويروس آنفلوانزا ضعيف است
رييس بخش طيور دانشكده دامپزشكي دانشگاه تهران با اشاره به اين كه ويروس ياد شده خيلي مقاوم نيست، گفت: رعايت نكات بهداشتي موثرترين شيوه جلوگيري از شيوع ويروس است، ولي اگر گوشت يا تخم مرغ ظرف يك دقيقه در دماي 70 درجه سانتي‌گراد پخته شود، ويروس ازبين مي‌رود و اگر دست هم آلوده به ويروس باشد، بايد يك دقيقه در آب 70 درجه نگهداري شود.
وي گفت: اگر پرنده‌اي كه آلوده به ويروس است، صاحب آن كتمان كند و از عرضه آن به ماموران بهداشتي خودداري كند، خود فرد در خط مقدم خطر ابتلا قرار دارد و امكان انتشار آلوگي هم وجود دارد.
* از بريدن سر پرنده آلوده به ويروس اجتناب شود
كريمي گفت: ‌يكي از موارد مهم عمده مرگ و مير انساني در ويتنام اين بود كه افرادي سر پرندگان را بريده بودند و با خون آن كه مملو از ويروس است، تماس داشته‌اند.
وي گفت: هر عضو پرنده مانند پر و نوك پرنده هم مي‌تواند ويروس را منتقل كند.
* علائم آنفلوانزاي در پرندگان
رييس بخش طيور دانشكده دامپزشكي تهران در مورد علائم اين بيماري در پرندگان، گفت: ‌مرگ ناگهاني و غير منتظره در پرندگان ، تيره شدن تاج، ريش، پوست و پا ، ورم سر و صورت مرغ، آبريزش پرنده از چشم و بيني و سرعت بالاي مرگ و مير از علائم بيماري آنفلوانزاي پرندگان است.
كريمي گفت: دوره نهفته ويروس در پرنده زياد نيست و خيلي سريع پرنده را مي‌كشد.
وي گفت: تماس نزديك با پرنده، تنفس هواي آلوده گرد و غبار باعث انتقال ويروس مي‌شود و اين ويروس در سرما قدرت حفظ بيشتري دارد، ولي در گرما شكننده است.
استاديار دانشكده دامپزشكي دانشگاه تهران گفت: ‌پرندگان ويروس را از طريق فضله دفع مي‌كنند و چون مدفوع پرنده حاوي غشاي پروتييني است، ويروس را به خوبي حفظ مي‌كند.
*وسايل حمل و نقل پرندگان آلوده، ناقل ويروس است
كريمي گفت: سبد و هر وسيله‌اي كه پرنده آلوده به ويروس توسط آن منتقل شود، ويروس را منتقل مي‌كند، خودروي حامل پرنده چاقوي كشتار و هر وسيله در تماس مستقيمي مي‌تواند ناقل ويروس باشد.
* 66 كشور جهان درگير آنفلونزاي پرندگان
بر اساس اعلام سازمان جهاني بهداشت دام (OIE) تاكنون 66 كشو جهان درگير آنفلوانزاي حاد پرندگان شده اند، كه ايران هم به لحاظ آلودگي اردكهاي روستاي درزي نقيب بابلسر در 16 ژانويه 2008 و نيز قوهاي وحشي تالاب انزلي در 15 فوريه 2006 ميلادي در فهرست او. آي.اي قرار گرفته است و خوشبختانه تا كنون در بخش طيور صنعتي هيچ مورد اثبات شده اي وجود نداشته است.
به هرحال بر اساس گفته كارشناسان از 16 تيپ HA و 9 تيپ NA در مجموع 144 نوع بيماري آنفلونزاي پرندگان وجود دارد كه فقط يك نوع آن يعني آنفلوانزاي خيلي حاد پرندگان H5N1 با انسان مشترك و خطرناك است، بنابر اين اگر مردم حذف گله يك يا چند مرغداري را مي بينند، نگران نباشند و فورا قضاوت در مورد «حاد» نكنند، بلكه هرنوع تلفات غير عادي را پس از نمونه گيري به حذف گله پرنده مي پردازند و اين يعني پيشگيري كه كار درست و به جايي است.
نكته ديگر كه همه كارشناسان بر آن تاكيد دارند، رعايت نكات بهداشتي در مصرف هر نوع فرآورده از جمله فرآورده هاي طيور و پرهيز از تماس مستقيم با پرندگان زنده در معرض آلودگي است.